Besluit (EU, Euratom) 2025/369 van de Commissie van 21 februari 2025 tot vaststelling van de rol van de Chief Risk Officer die toezicht houdt op de uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële risico’s
DE EUROPESE COMMISSIE,
Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie,
Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 249,
Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, en met name artikel 106 bis,
(1) Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad (het “Financieel Reglement”)1 voorziet in de mogelijkheid dat de Unie door de begroting gedekte leningen en begrotingsgaranties verstrekt wanneer deze de meest geschikte wijze blijken te zijn om beleidsdoelstellingen van de Unie te verwezenlijken en in overeenstemming met de in desbetreffende basishandeling vastgelegde definities. De financiële verrichtingen van de Unie die worden ondernomen om deze instrumenten uit te voeren, kunnen aanleiding geven tot een reeks financiële risico’s (zoals krediet-, markt-, liquiditeits-, operationele, reputatie- en compliancerisico’s) met mogelijke gevolgen voor de begroting van de Unie.
(2) De financiële verrichtingen van de Unie zijn in de loop van het huidige meerjarig financieel kader zowel in omvang als in reikwijdte aanzienlijk uitgebreid. Leningen, begrotingsgaranties en financiering van EU-beleid door middel van de uitgifte van schuldpapier zijn op grote schaal gebruikt om antwoorden op opkomende uitdagingen en opeenvolgende crises te financieren. In het licht van deze ontwikkelingen moet het kader voor financieel risicobeheer en compliance dat de Commissie heeft ontwikkeld en uitvoert met betrekking tot het opnemen van leningen, het schuldbeheer en het verstrekken van leningen door de Unie, worden versterkt en moet de dekking ervan worden uitgebreid tot uit het beheer van activa en begrotingsgaranties voortvloeiende financiële risico’s.
(3) De rol van de Chief Risk Officer in het kader van dit besluit is een voortzetting van de ontwikkelingen op het gebied van financieel risicobeheer die zijn begonnen met de instelling van de rol van Chief Risk Officer bij Uitvoeringsbesluit C(2021) 2502 van de Commissie van 14 april 2021 ten behoeve van het opnemen van leningen, het schuldbeheer en het verstrekken van leningen in het kader van NextGenerationEU. Na de invoering van de gediversifieerde financieringsstrategie als algemene leenmethode werd het toezicht van de Chief Risk Officer vervolgens bij Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2022/2544 van de Commissie2 uitgebreid tot alle verrichtingen voor het opnemen, het schuldbeheer, het liquiditeitsbeheer en het verstrekken van leningen, dat vervolgens werd gewijzigd bij Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2023/2825 van de Commissie3.
(4) De financiële risico’s die voortvloeien uit de uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie moeten naar behoren in kaart worden gebracht, beperkt, beheerd en meegedeeld. Het risicokader moet robuust zijn en voorzien in een uitgebreide rigoureuze en onafhankelijke capaciteit voor het houden van toezicht op de financiële risico’s die voortvloeien uit alle door de Unie ondernomen financiële verrichtingen. Het kader moet ervoor zorgen dat de financiële verrichtingen van de Unie worden uitgevoerd op een wijze die strookt met de hoogste normen inzake integriteit en goed financieel en risicobeheer.
(5) Ter versterking van haar kader voor financieel risicobeheer en compliance ten behoeve van de financiële verrichtingen van de Unie wordt bij dit besluit een specifieke governance van de Commissie vastgesteld die uitsluitend betrekking heeft op de uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële risico’s. De regels van dit besluit moeten een aanvulling vormen op het reglement van orde van de Commissie4 inzake de uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële risico’s en zijn bedoeld om aan te sluiten bij de beste praktijken en normen op het gebied van financieel risicobeheer en compliance zoals die worden toegepast door vergelijkbare instellingen die soortgelijke financiële verrichtingen uitvoeren, met inachtneming van het bij de Verdragen ingestelde wettelijke en institutionele kader.
(6) Het besluit moet daarom worden gebaseerd op het “Three Lines of Defence”-model (3LoD-model). De eerste verdedigingslinie moet worden gevormd door de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal die verantwoordelijk moeten blijven voor het ontwerp, de invoering, het beheer, de planning en de uitvoering van de verrichtingen die overeenkomstig het Financieel Reglement onder hun verantwoordelijkheid vallen. De Chief Risk Officer moet een onafhankelijke functie zijn, die optreedt als tweede verdedigingslinie op bestuursniveau, die primair verantwoordelijk is voor het vaststellen van een deugdelijk kader voor financieel risicobeheer voor het toezicht op de financiële verrichtingen van de Unie en de uitvoering ervan. De derde verdedigingslinie moet de interneauditdienst zijn, die zijn rol moet uitoefenen overeenkomstig artikel 118 van het Financieel Reglement.
(7) In overeenstemming met het 3LoD-model moeten de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal in hun hoedanigheid van eerste verdedigingslinie deugdelijke processen voor financieel risicobeheer invoeren en ervoor zorgen dat het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en thematisch risico- en compliancebeleid worden nageleefd.
(8) Het kader voor financieel risicobeheer en compliance moet samen met andere besluiten tot vaststelling van de governance van de Commissie worden uitgevoerd, met name de interne regels5, het reglement van orde van de Commissie, de mededeling van de voorzitter aan de Commissie P(2024)5 van 4 december 2024 over de werkmethoden van de Europese Commissie, en de mededeling van de Commissie SEC(2000) 5606 waarin de oprichting van de interneauditdienst wordt aangekondigd. De nauwe samenwerking vanaf de zeer vroege voorbereidingsfasen moet ook, overeenkomstig de werkmethoden van de Europese Commissie, worden gewaarborgd met betrekking tot het in dit besluit vastgelegde financieel risicobeheer. Hierbij moet in het bijzonder de Chief Risk Officer worden betrokken.
(9) De Chief Risk Officer en de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal moeten alle stappen in het kader van dit besluit loyaal uitvoeren, een risicocultuur tot stand brengen en bevorderen, en de vereisten van voorzichtigheid en het beginsel van goed financieel beheer toepassen bij hun aanpak van uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële risico’s, en daarbij zorgen voor nauwe samenwerking. Dit houdt in dat beleid wordt ontwikkeld door interdepartementale werkgroepen bestaande uit deelnemers van de voor de betrokken financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal en dat vanaf het begin op een gecoördineerde manier moet worden samengewerkt. Voorts moet bij de werkzaamheden op het gebied van financieel risicobeheer die op grond van dit besluit worden uitgevoerd, rekening worden gehouden met evaluaties, lessen en ervaringen die de diensten hebben opgedaan bij de uitvoering van programma’s en instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties en leningen worden toegestaan, met inbegrip van, naargelang van toepassing, bestaande risicokaders, beste marktpraktijken, internationale normen en relevante wetgeving in verband met financieel risicobeheer en compliance.
(10) Dit besluit moet dienovereenkomstig de rol, verantwoordelijkheden en taken van de Chief Risk Officer uitbreiden tot alle betrokken financiële verrichtingen van de Unie. De Chief Risk Officer moet het kader voor financieel risicobeheer en compliance voor alle financiële verrichtingen van de Unie ontwikkelen, onder meer door de uitvoering van specifieke taken die in dit besluit zijn vastgesteld, toezicht houden op de financiële risico’s en daarover verslag uitbrengen. In overeenstemming met de functie van tweede verdedigingslinie moet de Chief Risk Officer volledig onafhankelijk blijven handelen van de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal, mag deze niet hiërarchisch ondergeschikt zijn aan de directeur-generaal Begroting en moet deze een rechtstreekse rapportagelijn blijven houden naar het voor de begroting verantwoordelijke lid van het college.
(11) In overeenstemming met de onafhankelijkheid van de Chief Risk Officer van de diensten van de Commissie die de financiële verrichtingen van de Unie uitvoeren, moet de functie van Chief Risk Officer worden bekleed door een hogere leidinggevende met voldoende beroepservaring op het gebied van financieel risicobeheer, die moet worden ondersteund door een speciaal team met relevante deskundigheid. De functie van Chief Risk Officer mag niet verenigbaar zijn met de functie van gedelegeerd ordonnateur voor de financiële verrichtingen van de Unie en die van rekenplichtige.
(12) Hoewel de Chief Risk Officer geen dienst is in de zin van artikel 45, lid 1, van het reglement van orde van de Commissie, is het van essentieel belang dat de onafhankelijkheid van de functie wordt gelijkgesteld met een verantwoordelijke dienst en een dienst met rechtmatige belangen in de zin van respectievelijk de artikelen 55 en 58 van het reglement van orde van de Commissie. Daartoe moet de Chief Risk Officer met name de dienst zijn die verantwoordelijk is voor het overleg tussen de diensten over het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en thematisch risico- en compliancebeleid. Als dienst met rechtmatige belangen moet de Chief Risk Officer worden geraadpleegd in het overleg tussen de diensten, in het bijzonder over wetgevingsvoorstellen voor programma’s of instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties en leningen worden toegestaan, over handelingen ter uitvoering van programma’s of instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties en leningen worden toegestaan, en over handelingen die de financiële verrichtingen van de Unie betreffen.
(13) De Chief Risk Officer moet algemene en specifieke taken hebben. De Chief Risk Officer moet in nauwe samenwerking met de directoraten-generaal die verantwoordelijk zijn voor de financiële verrichtingen van de Unie, het kader ontwikkelen voor het financieel risicobeheer en compliance voor de verschillende categorieën financiële verrichtingen van de Unie, bestaande uit een risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en een thematisch risico- en compliancebeleid. De Chief Risk Officer moet toezicht houden op de uitvoering en naleving van het risico- en compliancekader overeenkomstig dit besluit. Het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen moet risico- en compliancerichtsnoeren bevatten voor de uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie. Dit overkoepelende kader moet de risicodoelstellingen en de governance van het risicobeheer vaststellen en de belangrijkste risico’s en de beginselen voor een goed financieel risicobeheer om deze risico’s te beheren en te beperken, in kaart brengen.
(14) Naast deze taken van algemene aard moeten aan de Chief Risk Officer specifieke taken worden toegewezen met betrekking tot de belangrijkste processen voor het plannen van belangrijke categorieën van financiële verrichtingen van de Unie. Dit besluit moet een niet-uitputtende lijst van uit te voeren specifieke taken bevatten. Dit moet de uitgifte omvatten van adviezen over het financieringsplan voor verrichtingen inzake opgenomen leningen en schuldbeheer, interne handelingen en maatregelen voor de uitvoering van de verrichtingen van de Unie op het gebied van opgenomen leningen, schuldbeheer, liquiditeitsbeheer en activabeheer. Voorts moet de Chief Risk Officer, in nauwe samenwerking met de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal, richtsnoeren en gemeenschappelijke instrumenten ontwikkelen ter ondersteuning van de methoden en systemen die nodig zijn voor doeltreffend risicobeheer en doeltreffende verslaglegging over de begrotingsgaranties en leningen van de Unie, ongeacht of daarvoor voorzieningen zijn getroffen. De Chief Risk Officer moet, op basis van de informatie die wordt verstrekt door de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal, tevens in verslagen over deze kwesties die door de Commissie worden vastgesteld, in het bijzonder de verslagen als bedoeld in artikel 41, lid 5, en artikel 256 van het Financieel Reglement, relevante input leveren over financiële risico’s die voortvloeien uit de financiële verrichtingen en voorwaardelijke verplichtingen van de Unie.
(15) Het thematische risico- en compliancebeleid moet de nadere bijzonderheden voor het risicobeheer en compliance met betrekking tot de financiële risico’s uiteenzetten, zoals krediet-, markt-, liquiditeits-, operationele, reputatie- en compliancerisico’s die voortvloeien uit de financiële verrichtingen van de Unie, in overeenstemming met de specifieke kenmerken ervan op programma- of instrumentniveau. In dit beleid moet het risicobereidheidskader worden bepaald en de risicomethoden worden vastgesteld die worden gebruikt om de relevante financiële risico’s te beoordelen, te kwantificeren, te evalueren en daarover verslag uit te brengen. Gezien de noodzaak om telkens weer de risico’s te beoordelen, is het passend dat thematisch risico- en compliancebeleid voorziet in specifieke instrumenten en risicomethoden, met inbegrip van risicoparameters, en, naargelang van toepassing, in Commissiebrede overeenstemming alsook om het niveau van de financiële risico’s waarvoor voorzieningen moeten worden opgezet, te meten.
(16) De interne regels en procedures, met inbegrip van interne en technische richtsnoeren en handleidingen die zijn opgesteld door de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal, moeten het mogelijk maken om risico’s vroegtijdig en nauwkeurig in kaart te brengen, relevante maatregelen op het gebied van risicobeperking en -beheer te ondernemen en op betrouwbare wijze en tijdig verslag uit te brengen aan de Chief Risk Officer. Met het oog op een coherente uitvoering van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en van het thematisch risico- en compliancebeleid moeten de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal de Chief Risk Officer kunnen raadplegen over de interne regels en procedures, met inbegrip van interne en technische richtsnoeren en handleidingen, om na te gaan of zij dat beleid naleven.
(17) De Chief Risk Officer moet waar nodig de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal adviseren over de uitvoering van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen, het thematisch risico- en compliancebeleid en het beheer van specifieke risico’s. De voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal moeten gevolg geven aan dit advies en uitleg geven over de getroffen maatregelen.
(18) Met het oog op een doeltreffende en doelmatige monitoring door de Chief Risk Officer moeten de betrokken directoraten-generaal die met derden werken, met name uitvoerende partners voor begrotingsgaranties, de nodige input over financiële risico’s met betrekking tot de financiële verrichtingen van de Unie van de uitvoerende partners verkrijgen en die op verzoek aan de Chief Risk Officer mededelen.
(19) Om ervoor te zorgen dat alle relevante actoren consequent worden geïnformeerd over het financieel risicobeheer van de financiële verrichtingen van de Unie, moeten passende verplichtingen voor de Chief Risk Officer inzake verslaglegging worden vastgesteld. De Chief Risk Officer moet met name regelmatig verslag uitbrengen aan het lid van het college voor begroting, de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke leden van het college, de directeur-generaal van het directoraat-generaal Begroting en de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directeuren-generaal. De verslaglegging door de Chief Risk Officer moet voortbouwen op de programmaspecifieke verslaglegging door de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal. De verslaglegging en monitoring van de financiële risico’s moet het mogelijk maken om opkomende, uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële risico’s vroegtijdig te herkennen.
(20) De Chief Risk Officer moet worden ondersteund door een Compliance Officer. Deze laatste rapporteert rechtstreeks aan de Chief Risk Officer en handelt onder diens gezag. Compliancefuncties moeten aangelegenheden omvatten met betrekking tot i) de naleving door de diensten van de Commissie en hun tegenpartijen van regels en procedures wat betreft de instelling en de uitvoering van financiële verrichtingen van de Unie en ii) het voorkomen van witwassen van geld, financiering van terrorisme, belastingontwijking, belastingfraude of belastingontduiking. Wat betreft de financiële verrichtingen van de Unie die in indirect beheer worden uitgevoerd, moet de Compliance Officer niet rechtstreeks aanbevelingen en richtsnoeren verstrekken, aangezien voor deze verrichtingen al een robuust controlesysteem bestaat en de regels van de entiteiten waaraan de uitvoering is toevertrouwd, op grond van titel VI van het Financieel Reglement op basis van een pijleranalyse worden beoordeeld.
(21) Momenteel bestaan er drie verschillende comités naast elkaar. Ten eerste is bij Besluit C(2020) 5154 van de Commissie7 het Stuurcomité voor voorwaardelijke verplichtingen opgericht om te zorgen voor de coördinatie van en het toezicht op een gemeenschappelijk kader voor risicobeheer voor voorwaardelijke verplichtingen. Ten tweede wordt de functie van Chief Risk Officer, zoals deze thans in het leven is geroepen, bij het opnemen en verstrekken van leningen en bij schuld- en liquiditeitsbeheer ondersteund door het Risk and Compliance-comité zoals gedefinieerd in Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2023/2825. Ten derde houdt een intern risicocomité binnen het directoraat-generaal Begroting toezicht op het functioneren van het activabeheer, waarbij de output wordt doorgegeven aan de raad voor activabeheer. Met het oog op het tot stand brengen van een geïntegreerd kader voor risicobeheer en compliance moet er één enkel Risk and Compliance-comité, dat de bovengenoemde comités vervangt, worden ingesteld om de Chief Risk Officer bij alle financiële verrichtingen van de Unie te ondersteunen. Het Besluit C(2020) 5154 tot oprichting van het Stuurcomité voor voorwaardelijke verplichtingen voortvloeiend uit begrotingsgaranties moet derhalve worden ingetrokken.
(22) In de samenstelling van het Risk and Compliance-comité moeten deskundigheid op het gebied van financiële risico’s en op het gebied van begrotingsbeheer, de beleidsmatige en operationele vooruitzichten en de deskundigheid op het gebied van risicobeheer van de bij de uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie betrokken directoraten-generaal samenkomen. De leden van het Risk and Compliance-comité moeten vertegenwoordigers in een hogere leidinggevende functie zijn van het directoraat-generaal Begroting, van het secretariaat-generaal en van elk voor het beheer van de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraat-generaal.
(23) Het Risk and Compliance-comité moet de Chief Risk Officer ondersteunen bij de uitvoering van diens taken met betrekking tot het beheer van en het toezicht op financiële risico’s en de ontwikkeling en uitvoering van het relevante risicokader dat van toepassing is op de financiële verrichtingen van de Unie.
(24) Het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en het thematisch risico- en compliancebeleid moeten door de Commissie worden vastgesteld. Met het oog op het profiteren van de deskundigheid van het Risk and Compliance-comité en gezien de noodzaak om alle betrokken diensten reeds in een vroeg stadium te betrekken bij het opstellen van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en van het thematisch risico- en compliancebeleid, moet de Chief Risk Officer het ontwerpbeleid voorafgaand aan het overleg tussen de diensten ter bespreking aan het Risk and Compliance-comité voorleggen.
(25) Voor een soepele overgang vanuit de huidige governancestructuur met drie comités moeten alle bestaande governanceregelingen voor risicobeheer, met inbegrip van het Stuurcomité voor voorwaardelijke verplichtingen, van kracht blijven tot de eerste vergadering van het Risk and Compliance-comité waarin dit besluit voorziet. Verscheidene handleidingen en documenten van het directoraat-generaal Begroting en van de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal bevatten de regels inzake financieel risicobeheer voor activabeheer en begrotingsgaranties, met inbegrip van de kaders voor risicobeheer die van toepassing zijn op reeds op de datum van inwerkingtreding van dit besluit vastgestelde programma’s of instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties worden toegestaan. Ten aanzien van het opnemen en verstrekken van leningen heeft de commissaris voor begroting een risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en verschillende ondersteunende thematische beleidslijnen vastgesteld. Deze documenten vormen de basis voor het uitvoeren van lopende financiële verrichtingen en moeten van kracht blijven in afwachting van herziening door de Chief Risk Officer en totdat zij worden vervangen door het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en het overeenkomstig dit besluit vastgestelde thematisch risico- en compliancebeleid. Ter naleving van de beginselen van rechtszekerheid en gewettigd vertrouwen van uitvoerende partners en tegenpartijen die reeds gesloten garantieovereenkomsten uitvoeren, is het passend te bepalen dat de besluiten tot vaststelling van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en van het thematisch risico- en compliancebeleid in overgangsbepalingen voorzien. Het doel van deze overgangsbepalingen is te zorgen dat de risico’s worden beheerd binnen de risicobereidheid die is vastgelegd voor de vóór de inwerkingtreding van dit besluit vastgestelde programma’s of instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties worden toegestaan. Bij de ontwikkeling en toepassing van overeengekomen methoden voor risicometing met betrekking tot vóór de inwerkingtreding van dit besluit vastgestelde begrotingsgaranties en kredietprogramma’s moeten de Chief Risk Officer en de met de financiële verrichtingen van de Unie belaste directoraten-generaal rekening houden met de risicobereidheid, met de resultaten van het programma of instrument in het kader waarvan de begrotingsgarantie of lening wordt toegestaan en met de betrokken uitvoeringsmaatregelen. Dit moet ook gelden voor alle ondertekende garantieovereenkomsten evenals voor overeenkomsten die nog moeten worden ondertekend op basis van programma’s of instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties worden toegestaan die op de datum van inwerkingtreding van dit besluit inmiddels zijn vastgesteld,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1 - Onderwerp
Artikel 2 - Definities
Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder:
- a) “financiële verrichting van de Unie”: rechtstreeks door de Unie verstrekte leningen, al dan niet op basis van een voorziening, begrotingsgaranties van de Unie ter dekking van concrete acties op basis van garantieovereenkomsten met de uitvoerende partners, uitgifte van schuldpapier en schuldbeheer, met inbegrip van het daarmee samenhangende liquiditeitsbeheer, activabeheer en taken in verband met de functie van de voor activabeheer aangewezen dienst met betrekking tot uitbesteed portefeuillebeheer;
- b) “programma’s of instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties en leningen worden toegestaan”: de basishandeling in de zin van artikel 2, lid 4, van het Financieel Reglement op grond waarvan de financiële aansprakelijkheid uit hoofde van een begrotingsgarantie of lening wordt toegestaan overeenkomstig artikel 213, lid 1, punten b) en c), van het Financieel Reglement;
- c) “financieel risico”: het risico van verliezen of andere ongunstige gebeurtenissen die zich voordoen of kunnen voordoen bij het ontwerpen, uitvoeren en beheren van verschillende categorieën financiële verrichtingen van de Unie als gevolg van het optreden van met name een krediet-, markt-, liquiditeits-, financierings-, tegenpartij-, operationeel, reputatie- en compliancerisico;
- d) “voorwaardelijke verplichting”: voorwaardelijke verplichting zoals gedefinieerd artikel 2, punt 16, van het Financieel Reglement;
- e) “thematisch risico- en compliancebeleid”: een beleid, richtsnoer, methode of andere handeling als bedoeld in artikel 9, waarin door de voor de uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal na te leven specifieke procedures en beperkingen met betrekking tot de financiële verrichtingen van de Unie worden vastgesteld;
- f) “risicomethoden”: de in risicobeheerinstrumenten en risicobeheermodellen toegepaste kwantitatieve benadering en de risicoparameters voor de beoordeling, meting, monitoring en verslaglegging van de uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële risico’s;
- g) “risicobereidheid”: het risiconiveau dat de Commissie bereid is te aanvaarden om haar beleidsdoelstellingen te bereiken. De risicobereidheid per soort risico moet, naargelang van toepassing, worden gedefinieerd in de relevante rechtshandelingen, het risicobeheerkader, intern beleid en handleidingen en andere documenten die een aanvulling vormen op de relevante rechtshandelingen en het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen;
- h) “risicotolerantie”: de gekwantificeerde aanvaardbare afwijking van het risiconiveau die niet mag worden overschreden. De tolerantieniveaus voor specifieke soorten risico’s en maatstaven moeten het mogelijk maken om bij de uitvoering van de betrokken financiële verrichtingen van de Unie de risicoblootstelling te meten en daarover verslag uit te brengen. De risicotolerantie kan variëren van geen tot volledige acceptatie, afhankelijk van het wettelijk kader, het beleidsmandaat en de beschikbaarheid en kracht van de op de verschillende aangewezen risico’s toegepaste risicobeperkende maatregelen, het kader voor het beheer van financiële risico’s en compliance voor de verschillende soorten of categorieën financiële verrichtingen van de Unie.
Artikel 3 - Nauwe samenwerking op het gebied van financieel risicobeheer
Artikel 4 - Status en onafhankelijkheid van de Chief Risk Officer
Artikel 5 - Algemene taken van de Chief Risk Officer
De Chief Risk Officer houdt toezicht op de uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële risico’s en is verantwoordelijk voor de volgende algemene taken:
- a) het leidinggeven aan de ontwikkeling van het risicokader voor het beheer van financiële risico’s en de naleving van de voorschriften voor de financiële verrichtingen van de Unie, met name het opstellen van een risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen, aangevuld met thematisch risico- en compliancebeleid;
- b) het opzetten van en leidinggeven aan interdepartementale werkgroepen voor de ontwikkeling van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en het thematisch risico- en compliancebeleid, waaraan wordt deelgenomen door de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal en andere betrokken directoraten-generaal;
- c) het toezien op de uitvoering van het risicokader, met inbegrip van de systemen en processen die nodig zijn voor de uitvoering van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en van het thematisch beleid door de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal;
- d) het beoordelen van de financiële risico’s die voortvloeien uit opgenomen leningen, liquiditeitsbeheertransacties en programma’s of instrumenten voor de goedkeuring van begrotingsgaranties en leningen voordat voorstellen voor die programma’s of instrumenten door de Commissie worden vastgesteld;
- e) de onafhankelijke beoordeling en consolidatie van en verslaglegging over de uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende risico’s, rekening houdend met de gegevens en input van de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal, en over de naleving van het kader voor risicobeheer en de vastgestelde limieten met inbegrip van alle relevante bepalingen in de basishandelingen tot vaststelling van de afzonderlijke programma’s en het Financieel Reglement;
- f) het in kaart brengen van mogelijke inbreuken op en niet-naleving van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen, thematisch risico- en compliancebeleid of andere risicorichtsnoeren, rechtshandelingen en beleidslijnen en waar nodig het adviseren over risicobeperkende maatregelen en/of evaluatie van de beheer- en risicobeperkende maatregelen die worden uitgevoerd of voorgesteld door de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal;
- g) het bevorderen van beste praktijken, een risicocultuur, en consistente en geharmoniseerde risicobenaderingen bij alle diensten van de Commissie voor het beheer van de uit de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende risico’s.
Artikel 6 - Specifieke taken met betrekking tot het opnemen van leningen door de EU, schuldbeheer, liquiditeitsbeheer en activabeheer
Naast de algemene taken heeft de Chief Risk Officer de volgende taken met betrekking tot door de EU opgenomen leningen, schuldbeheer, liquiditeitsbeheer en activabeheer:
- a) binnen het betreffende thematisch risicobeleid, waar mogelijk, de risicobereidheid en risicotolerantie vaststellen die van toepassing zijn op de verschillende soorten financiële verrichtingen;
- b) een advies uitbrengen over het ontwerpfinancieringsplan en de daaropvolgende wijzigingen;
- c) een advies uitbrengen over de strategie inzake liquiditeitsbeheer voor verrichtingen inzake liquiditeitsbeheer voordat deze worden vastgesteld of gewijzigd;
- d) worden geraadpleegd over de richtsnoeren voor activabeheer, de strategische toewijzing van activa en de toepasselijke benchmarks voor activabeheer, voordat deze worden vastgesteld door het voor deze verrichtingen verantwoordelijke directoraat-generaal;
- e) criteria definiëren voor gemachtigde tegenpartijen en potentiële emittenten die in aanmerking kunnen komen voor beleggingsmogelijkheden;
- f) passende risicolimieten vaststellen om ervoor te zorgen dat het krediet-, markt- en liquiditeitsrisico dat wordt aangegaan via het activabeheer en het liquiditeitsbeheer in overeenstemming blijft met de risicodoelstellingen, de risicocapaciteit, de risicobereidheid en de risicotolerantie die zijn vastgelegd in de relevante beleggingsrichtlijnen, het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en het thematisch beleid. De risicolimieten kunnen zijn bepaald op tegenpartijniveau of op instrumentniveau, of op het niveau van de geaggregeerde blootstellingen;
- g) het beoordelen, consolideren en verslag uitbrengen over risicoblootstellingen, door het directoraat-generaal Begroting of, indien van toepassing, uitbesteed aan een derde.
Artikel 7 - Specifieke taken in verband met de beoordeling van financiële risico’s van programma’s of instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties en leningen worden toegestaan
De Chief Risk Officer is ten aanzien van de programma’s of instrumenten in het kader waarvan begrotingsgaranties en leningen worden toegestaan, belast met:
- a) het uitvoeren van regelmatige en onafhankelijke beoordelingen van het portefeuillerisico op basis van de goedgekeurde methoden en op basis van gegevens die worden verstrekt door de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal;
- b) het op basis van informatie van de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal verstrekken van relevante input over financiële risico’s en voorwaardelijke verplichtingen voor verslagen die door de Commissie over deze kwesties zijn vastgesteld, zoals de risicobeoordeling voor verslaglegging op grond van artikel 41, lid 5, en artikel 256 van het Financieel Reglement.
Artikel 8 - Het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen
Het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen omvat:
- a) een vaststelling van de strategische risicodoelstellingen voor het beheer van de verschillende categorieën uit de uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële risico’s;
- b) een beschrijving van het kader voor risicobeheer waarin de belangrijkste rollen en verantwoordelijkheden met betrekking tot het kader voor risicobeheer en compliance in verband met de financiële verrichtingen van de Unie worden beschreven;
- c) de verklaring van de Commissie op hoofdlijnen over risicobereidheid;
- d) de vaststelling van de voornaamste risico’s voor de uit de uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie voortvloeiende financiële belangen van de Unie en het voorzien in een kader voor risicobeheer en compliance op hoofdlijnen ten behoeve van de beoordeling, meting, beperking en monitoring van die risico’s.
Artikel 9 - Thematisch risico- en compliancebeleid
Artikel 10 - Specifieke elementen van het thematisch risico- en compliancebeleid tot vaststelling van een risicokader voor begrotingsgaranties en -leningen van de Unie
Het betreffende thematisch risico- en compliancebeleid met betrekking tot begrotingsgaranties en leningen omvat:
- a) de vaststelling van risicomethoden, waaronder risicoparameters en instrumenten voor de evaluatie van mogelijke verliezen als gevolg van begrotingsgaranties en leningen, die onder meer als richtsnoer dienen voor de vaststelling van het voorzieningspercentage;
- b) naargelang van toepassing, de vaststelling van de risicomethoden met het oog op Commissiebrede overeenstemming en convergentie bij het ontwerpen van, onderhandelen over, uitvoeren en monitoren van begrotingsgaranties en leningen;
- c) de vaststelling van de methode voor het meten van de financiële risico’s die moeten worden voorzien als toereikende veiligheidsbuffer als bedoeld in artikel 214, lid 2, tweede alinea, van het Financieel Reglement.
Artikel 11 - Invoering van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en het thematisch risico- en compliancebeleid
De voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal monitoren de risico’s in verband met de respectievelijke financiële verrichtingen van de Unie en zien erop toe dat het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en het thematisch risico- en compliancebeleid worden nageleefd. Daartoe zijn de voor de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke directoraten-generaal met name belast met:
- a) het nemen van alle benodigde maatregelen ter invoering van controle- en verslagleggingssystemen die nodig zijn om in overeenstemming te zijn met uit dat beleid voortvloeiende systemen, methoden en processen;
- b) het bij de uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie waarborgen dat de financiële risico’s binnen de risicobereidheid en de risicolimieten blijven die in voorkomend geval zijn vastgesteld voor het programma of de instrumenten tot vaststelling van de begrotingsgarantie en leningen;
- c) het regelmatig verslag uitbrengen aan de Chief Risk Officer over de naleving van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en van het thematisch risico- en compliancebeleid;
- d) het grondig documenteren van de uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie waarop zij toezicht houden, en het verslag uitbrengen over situaties waarin het risico van de portefeuille van verrichtingen afwijkt of kan afwijken van de vastgestelde risiconiveaus;
- e) het tijdig reageren op verzoeken van de Chief Risk Officer om aanvullende informatie, met inbegrip van relevante beschikbare informatie over door de begroting van de Unie gegarandeerde en door uitvoerende partners en tegenpartijen uitgevoerde verrichtingen, wanneer dit nodig is om de Chief Risk Officer in staat te stellen een onafhankelijke beoordeling van de risico’s te maken;
- f) wanneer zij met derden werken, met name uitvoerende partners en tegenpartijen, het inwinnen van de nodige informatie, die met name beschikbaar is in overeenstemming met de desbetreffende garantieovereenkomsten, over de financiële risico’s in verband met de financiële verrichtingen van de Unie.
Artikel 12 - Advies ter beperking van financiële risico’s
Artikel 13 - Verslagen en informatie over financiële risico’s
Artikel 14 - Compliance Officer
De compliancefunctie omvat in het bijzonder:
-
a)
ten aanzien van de financiële verrichtingen van de Unie:
- i) ondersteuning inzake compliance aan voor de operationele toepassing en uitvoering van de financiële verrichtingen van de Unie verantwoordelijke betrokken diensten, en
- ii) ondersteuning bij de naleving van de Commissiebrede regels inzake ethisch gedrag en integriteit die van toepassing zijn op de bij de financiële verrichtingen van de Unie betrokken diensten;
- b) wat betreft andere financiële verrichtingen van de Unie dan verrichtingen in indirect beheer, richtsnoeren ter voorkoming van het witwassen van geld en de bestrijding van terrorismefinanciering, belastingontwijking, belastingfraude of belastingontduiking voor het uitvoeren van andere financiële verrichtingen van de Unie dan de begrotingsgaranties in indirect beheer door entiteiten die zijn opgericht of gevestigd in rechtsgebieden die in het kader van het desbetreffende beleid op de lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden zijn geplaatst of die, overeenkomstig artikel 9, lid 2, van Richtlijn (EU) 2015/849, als derde landen met een hoog risico zijn aangemerkt, of die in de praktijk niet voldoen aan de op Unieniveau of internationaal niveau overeengekomen fiscale normen inzake transparantie en informatie-uitwisseling, sanctieregelingen schenden of anderszins relevante financiële onregelmatigheden plegen.
Artikel 15 - Risk and Compliance-comité
Het Risk and Compliance-comité:
- a) bespreekt het ontwerp van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en het door de Chief Risk Officer opgestelde thematisch risico- en compliancebeleid, evenals wijzigingen daarvan;
- b) ondersteunt de Chief Risk Officer bij de in artikel 5 van dit besluit bedoelde taken;
- c) ondersteunt de Chief Risk Officer bij de evaluatie, monitoring en goedkeuring van praktijken met betrekking tot de uitvoering van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en met betrekking tot financieel risicobeheer en compliance wat betreft de financiële verrichtingen van de Unie;
- d) ondersteunt de Chief Risk Officer bij het beheer van de financiële risico’s in verband met de financiële verrichtingen van de Unie en wordt door de Chief Risk Officer geraadpleegd over niet-naleving van het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen of inbreuken op andere daarmee verband houdende richtsnoeren en thematisch risico- en compliancebeleid en overschrijding van limieten.
De subcomités faciliteren het doeltreffend functioneren van het Risk and Compliance-comité door:
- a) de Chief Risk Officer bij te staan bij het beoordelen en beperken van risico’s die in thematisch risico- en compliancebeleid zijn uitgewerkt;
- b) aangelegenheden die aan het Risk and Compliance-comité moeten worden voorgelegd, voor te bereiden;
- c) input te leveren over technische kwesties met betrekking tot de beoordeling en beperking van deze risico’s.
Artikel 16 - Leden en organisatie van het Risk and Compliance-comité en de subcomités
Het Risk and Compliance-comité bestaat uit de volgende leden:
- a) de Chief Risk Officer;
- b) de rekenplichtige van de Commissie;
- c) een vertegenwoordiger van het directoraat-generaal Begroting die toeziet op de uitgifte van schuldpapier ter financiering van het programma van de Unie;
- d) de Compliance Officer;
- e) een door de secretaris-generaal aangewezen vertegenwoordiger van het Secretariaat-generaal;
- f) een vertegenwoordiger van elk voor de programma’s inzake begrotingsgaranties of leningen verantwoordelijk directoraat-generaal.
Artikel 17 - Secretariaat van het Risk and Compliance-comité
Het personeel van de Chief Risk Officer voert het secretariaat van het Risk and Compliance-comité en heeft ten minste de volgende taken:
- a) contact onderhouden en overleggen met relevante Commissiediensten bij het voorbereiden van input voor het Risk and Compliance-comité;
- b) vergaderingen van het Risk and Compliance-comité organiseren, waaronder het opstellen van de agenda, documenten en notulen van deze vergaderingen;
- c) andere administratieve en organisatorische taken met betrekking tot de organisatie van het Risk and Compliance-comité uitvoeren.
Artikel 18 - Voorafgaand overleg over het risico- en compliancebeleid op hoofdlijnen en het thematisch risico- en compliancebeleid
Artikel 19 - Intrekking
Artikel 20 - Overgangsbepalingen
Artikel 21 - Inwerkingtreding en toepassing
-
Verordening (EU, Euratom) 2024/2509 van het Europees Parlement en de Raad van 23 september 2024 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (herschikking) (PB L, 2024/2509, 26.9.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2024/2509/oj).
(terug) -
Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2022/2544 van de Commissie van 19 december 2022 tot vaststelling van de regelingen voor het beheer en de uitvoering van de lenings- en schuldbeheertransacties van de EU in het kader van de gediversifieerde financieringsstrategie en de daarmee verband houdende transacties tot het verstrekken van leningen (PB L 328 van 22.12.2022, blz. 109, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2022/2544/oj).
(terug) -
Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2023/2825 van de Commissie van 12 december 2023 tot vaststelling van de regelingen voor het beheer en de uitvoering van de lenings- en schuldbeheertransacties van de Unie in het kader van de gediversifieerde financieringsstrategie en de daarmee verband houdende transacties tot het verstrekken van leningen (PB L, 2023/2825, 18.12.2023, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec_impl/2023/2825/oj).
(terug) -
Besluit (EU) 2024/3080 van de Commissie van 4 december 2024 tot vaststelling van het reglement van orde van de Commissie en tot wijziging van Besluit C(2000) 3614 (PB L, 2024/3080, 5.12.2024, ELI: http://data.europa.eu/eli/dec/2024/3080/oj).
(terug) -
Besluit C(2024) 6814 final van de Commissie van 30 september 2024 betreffende de interne uitvoeringsvoorschriften voor de afdeling “Commissie” van de algemene begroting van de Europese Unie.
(terug) -
Mededeling SEC(2000) 560 van de Commissie van 11 april 2000 “The Reform of Financial Management and Control in the Commission” (De hervorming van het financieel beheer en de financiële controle bij de Commissie).
(terug) -
Besluit van de Commissie van 24 juli 2020 tot oprichting van het Stuurcomité voor voorwaardelijke verplichtingen voortvloeiend uit begrotingsgaranties.
(terug)